سوله‌های تولید سیگار یکی یکی مثل ردیف سربازها شق و رق پهلو به پهلوی هم داده اند و صدای تلق و تلق دستگاه‌های سیگارزنی از درهای نیمه باز سوله‌ها بیرون می‌آید.

شرکت دخانیات یکی از عجیب‌ترین شرکت‌های دولتی است.شما هیچ‌ جایش نمی‌توانید تابلویی با مضمون استعمال دخانیات ممنوع! پیدا کنید. آدم‌ها به راحتی سیگار را گوشه لبشان گذاشته‌اند و با ولع خاصی به آن پک می‌زنند و طوری این کار را می‌کنند که انگار با تمام وجود حس و حواسشان را داده‌اند به سیگاری که در دستشان است. قرار است یک راست ما را ببرند به مشهورترین اتاق شرکت. در واقع همه راه‌ها در شرکت دخانیات به این اتاق ختم می‌شود و تایید سیگارهای داخلی و آمدن آنها به بازار بسته به نظری است که از این اتاق به بیرون درز می‌کند. می‌توانیم با اطمینان بگوییم که اغلب قریب به اتفاق درصد سیگاری‌ها از وجود چنین اتاقی بی‌خبرند. همان طور که بعد از گرفتن این گزارش با هر کدام از دوستان سیگاری که درباره این اتاق حرف می‌زدیم، کم مانده بود از تعجب شاخ دربیاورند. تنها دراین اتاق است که واقعا استعمال دخانیات اکیدا آزاد آزاد است!

چند می‌گیری سیگار بکشی؟
یک اتاق ترو تمیز با رنگ روشن و دیوارهای فایبرگلاس، اولین چیزی است که در اتاق تست سیگار جلب توجه می‌کند.چند تا اتاقک کوچکتر هم هست که در هر کدام مردی که اینجا «تستر» صدایشان می‌کنند، روی صندلی راحتی لم داده و مشغول سیگارکشیدن است. هاله‌ای ازدود بالای سر تسترها جمع می‌شود و فی الفور توسط هواکش‌های پدرمادردار اتاق بلعیده می‌شود. تسترهاجوری در عالم خودشان غرق شده‌اند که اصلا متوجه حضور ما نمی‌شوند. انگار به تنها چیزی که فکر می‌کنند طعم و مزه سیگار است وهیچ چیز دیگری در اینجا و در این لحظه وجود ندارد که توجه‌شان را جلب کند. نه قاب عکس، نه تابلوی نقاشی، نه حتی میزی که رویش به جز بسته‌های سیگار و زیر سیگاری و فندک چیز دیگری پیدا شود. این اتاق دربست در خدمت سیگار است و تمام. همه حواس تسترها فقط و فقط باید به حل معادله کیفیت سیگاری که دود می‌کنند باشد نه هیچ معادله دیگری. یک لیوان آب خنک هم کنار دست تسترها هست و با تمام‌کردن هر سیگاری آن را سر می‌کشند تا طعم و مزه سیگار را از بین ببرد و احیانا در حین این امتحان ظریف و حساس طعم سیگاربعدی با قبلی مخلوط نشود.
یکی از مهمترین ویژگی‌های این اتاق قانون سکوت مطلق است. هیچ‌کس با هیچ‌کس حرف نمی‌زند و تنها این سیگارها هستند که در سکوت با تسترها نجوا می‌کنند! این قانون به این دلیل وضع شده تا تسترها بتوانند احساسی که از تست سیگار به آنها دست می‌دهد را درست و با دقت روی کاغذ نظرسنجی بنویسند.
یک گروه12نفری تستر در این اتاق تلخی، گزندگی، سفید و سیاه بودن و... سیگار را تشخیص می‌دهند. این 12نفر به معنای واقعی هم زبان هستند و مثلا وقتی کسی می‌گوید سیگار گس است همه متوجه منظورش می‌شوند و تنها آدم‌های غریبه‌ای مثل ما مجبورند انگشت به دهان این اصطلاحات را مثل سیگارهایی که هر روز بدون توجه به مزه‌اش دود می‌کنند، ببلعند.

چه تیپ سیگاری می‌کشی؟
حتما پیش خودتان می‌گویید مگر سیگار اینقدر پیچیدگی دارد که چندین و چند نفر بنشینند مثل روانشناسان تحلیلش کنند. باید بگوییم ما هم وقتی پا به شرکت دخانیات گذاشتیم درست مثل شما فکر می‌کردیم تا اینکه مهندس محمد نوری سراجی معاون اداره تحقیقات شرکت مثل یک دانای کل، ما را از بی‌خبری درآورد و شروع کرد درباره انواع سیگار و تیپ‌های مختلف آن حرف زدن. متخصصان و طراحان سیگار، توتون‌ها را به انواع مختلفی تقسیم‌بندی می‌کنند و برای هر کدام درست مثل آدم‌ها تیپ‌های مشخصی پیش‌بینی کرده‌اند. خب اول از تیپ‌های غربی شروع کنیم.
تیپ‌های غربی 2 دسته هستند. هواخشک و گرم خانه‌ای. یا به عبارت دیگر همان ویرجینیا و بارلی. اما در مقابل غربی‌ها توتون‌های شرقی و نیمه شرقی هم برای خودشان اسم و رسمی دارند. تیپ شرقی شامل توتون‌هایی مثل باسما هستند. اما تیپ نیمه شرقی مثل ترابوزان از آن دست توتون‌هایی است که نتوانسته در گردونه رقابت با دیگر توتون‌ها دوام بیاورد و کم‌کم دارد از بازار سیگار جمع آوری می‌شود. درمجموع استایل توتون‌های مصرفی،  بیشترین سهم را در دنیا تیپ غربی دارد. حالا از اینها که بگذریم به تقسیم‌بندی جالب دیگری درباره سیگارها بر‌می‌خوریم. براساس نوع ترکیب توتون‌ها وکیفیت سیگارها نوعی دسته‌بندی وجود دارد که شامل موارد زیر می‌شود:
1-اورینتال (تیپ شرقی) مثل سیگار زر،  شیراز و هما
2-تیپ امریکن بلند مثل بهمن، وینستون،  مالبرو
3-تیپ استریت ویرجینیا مثل دانهیل
انگار از میان این تیپ‌ها امریکن بلند بیشتر با ذائقه سیگاری‌ها جور درآمده چون آمارها می‌گویند بیشترین سهم بازار مصرفی دنیا در اختیار این تیپ و توتون‌های بارلی و ویرجینیاست. البته کارشناسان اعتراف می‌کنند که تیپ سیگار همیشه دال بر داشتن کیفیت نیست. در هر حال این یک تیپ است و ممکن است جنس بد هم در میان آنها پیدا شود. مهم این است که استایل امریکن بلند به کام سیگاری‌ها خوش آمده است. این را یکی از تسترهایی می‌گوید که شغلش همین است؛ سیگار بکشد و پول بگیرد...

سیگارهایی که سلامتی را نشانه رفته‌اند
حالا شما حساب کنید با این همه توتون و تیپ، تستر سیگار چقدر باید در کارش قهار باشد که بتواند طعم و مزه سیگار باکیفیت را تشخیص دهد و احتمالا اگر باکیفیت نبود بگوید مشکل از توتونش است یا عطرش یا حتی سسش. حالا شما چند برابر مهارت اضافه کنید به همه این نکاتی که گفتیم تا به سختی‌های کار طراح سیگار پی ببرید. او باید تک تک توتون‌ها را بشناسد، از طعم‌های مختلف سردربیاورد، عطرهای سیگار را بشناسد، سس سیگار را بارها مثل موتورماشین پایین آورده باشد و جزئیاتش را مرور کرده باشد تا بتواند مخلوطی از همه اینها که گفتم را به تناسب با هم مخلوط کند تا سیگار باب طبعی از کار دربیاورد. آدم به همه اینها که فکر می‌کند به این نتیجه می‌رسد که با این همه سیگاری که تسترها و طراح‌های سیگار مثل تیر تفنگ به سلامتی‌شان شلیک می‌کنند تا ذائقه‌شان برای تست سیگار به روز باشد، بدون‌شک شغل آنها باید در ردیف شغل‌های سخت و زیان آور قرار گیرد. 

گفتگوها و گزارش های بیشتری در همین زمینه را می توانید در شماره هشتم ماهنامه مهرنو بخوانید.