سعید برآبادی - در حالی که با افزایش احتمال وقوع زلزله در تهران، بحث هایی پیرامون کاستن از جمعیت این کلانشهر مطرح شده، به نظر می رسد که دوباره موضوع انتقال پایتخت به رئوس تصمیم گیری سطوح بالای مدیریتی کشور آمده است.

صبح امروز دکتر بهرام عکاشه یکی از پیشروان زلزله شناسی ایران در گفتگو با خبرنگار مهرنو اعلام کرد موضوع انتقال پایتخت در جلسه هفته گذشته وی با یکی از مسئولان بلندپایه نظام مطرح شده، و وی از نظر مساعد مقام معظم رهبری در این باره خبر داده است. دکتر بهرام عکاشه با تاکید بر احتمال وقوع زمین لرزه در تهران و تبدیل این حادثه به بزرگترین فاجعه تاریخ گفت: به عقیده من برای کاهش خسارات و تلفات انسانی این فاجعه باید با اتخاذ سیاستهای عاقلانه و منطقی و به دور از احساس تهران را تخلیه کرد. وی با اشاره به وقوع زلزله های اخیر در چند کشور جهان و بررسی ابعاد این حوادث در مقیاس تهران افزود: هیچ راهی نداریم جز اینکه مکان دیگری را به عنوان پایتخت جدید انتخاب کنیم. به گزارش مهرنو، موضوع انتقال پایتخت برای اولین بار در سال 1364 و همزمان با دویستمین سال پایتختی تهران مطرح شد و پس از جنگ تحمیلی در سال 1368 بار دیگر این طرح به طور جدی تر مطرح شد. طرحی که با تصمیم دولتمردان وقت مبنی بر ارجحیت ساماندهی تهران کنار گذاشته شد. این موضوع در سالهای نخستین دهه 70 نیز مطرح شد که پیگیری آن بی نتیجه ماند. عکاشه با عنوان این مطلب که انتقال پایتخت از تهران باید در طولانی مدت صورت بگیرد و با این امید که در این مدت اتفاقی نیفتد گفت: باید به تدریج صنایع، دانشگاهها، سفارتخانه ها و... از تهران خارج شود. وی با اشاره به این جلسه درباره بحث انتقال پایتخت خاطر نشان کرد: در این جلسه عنوان شد که این موضوع تا سال 1404 در کشورعملی می شود. عکاشه با بیان این که در این مدت هیچ فعالیتی برای افزایش جمعیت انجام نخواهد شد خاطر نشان کرد: باید چالش های کلانشهرها مورد مطالعه قرار بگیرد که تهران مهمترین مورد است. باید تصمیم گیری های اشتباهی که باعث شده تهران اینچنین بزرگ شده و حومه تهران از خود شهر هم بزرگتر و نامقاوم تر شود مورد بررسی قرار بگیرد و به صورت انتظارات جامعه از وزاری مربوطه مورد مطالبه قرار بگیرد. وی افزود: به عنوان مثال وزیر علوم تصمیم دارند حدود 20 درصد از جمعیت کارشناسی را از دانشگاه های شهر تهران و حومه بکاهند و در ازای آن 29 درصد به حجم تحصیلات تکمیلی افزوده شود چرا که با این راهکار می توان مانع از افزایش و تمرکز جمعیت در پایتخت شد. وی با بیان این که وزارتخانه ها نیز در این طرح می توانند به شهرستان ها بروند ابراز کرد: چنین راهکارهایی می تواند از سوی دیگر دیگر وزارتخانه ها نیز مطرح شود، در واقع هر وزیر باید تمام توان وزارتخانه خود را بر این موضوع متمرکز کند. رییس دانشکده علوم پایه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال در پایان با اشاره به برگزاری یک سمینار برای بررسی راهکارهای مقابله با چالش های کلانشهرها افزود: این سمینار که با عنوان «چالش های کلانشهرها» در سال 1390 برگزار خواهد شد قرار است به موضوعاتی چون زلزله و جمعیت بپردازد و ما به دنبال این موضوع هستیم که آن را به صورت بین المللی برگزار کنیم. چرا که در این صورت می توانیم از کشورهایی که سابقه انتقال پایتخت داشته اند میهمانانی در این سمینار داشته باشیم و از تجربیات و دستاوردهای آنها بهره مند شویم.» به گفته وی اگر چه این سمینار در حال حاضر با محوریت تهران به عنوان اصلی ترین کلانشهر ایران در حال برنامه ریزی است اما می تواند چالش های دیگر کلانشهرهای ایران را نیز مورد بررسی قرار دهد چرا که او معتقد است: در حال حاضر چالش های تهران در شهرهایی مانند اهواز، شیراز و اصفهان قابل رویت است و به زودی در تبریز، مشهد، ساری و زنجان هم بروز خواهد کرد بنابراین باید برای آنها نیز فکری اساسی شود. با این حال موافقت تصمیم گیران نظام، درباره انتقال پایتخت می تواند نقطه عطفی در معادلات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی و حتی فرهنگی ایران باشد چرا که 40 سال پس از ارائه اولین طرح انتقال، اینک عالی ترین مقام کشور نظر موافق خود را در این باره اعلام کرده و بی شک دستگاه های اجرایی وظیفه سنگین تهیه نرم افزارها و سخت افزارهای این اسباب کشی را بر دوش خواهند داشت. مشروح این گفتگو را در شماره جدید ماهنامه مهرنو بخوانید.